Kayıtlar

Mayıs, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Paranın Rengi Var mıdır?

Resim
Para Teorisi Paranın Rengi Var mıdır? Chartalizm ile metalizmin iki bin yıllık savaşı ve her seferinde bastırılan fikir petrolandeco.com Cebinizdeki banknotun ya da ekranınızdaki bakiyenin neden bir değeri var? Bu soruya verilen iki cevap, iki bin yıldır birbiriyle çarpışıyor. Birine göre paranın değeri, içindeki ya da arkasındaki altından gelir. Diğerine göre paranın hiçbir maddi karşılığı olmasa bile, devletin onu vergi olarak geri kabul etmesi tek başına yeterlidir. Modern Parasal Teori dediğimiz tartışmalı akım, aslında bu eski kavganın yeni bir cephesinden ibaret. Paranın ne olduğu sorusu, ilk bakışta sıkıcı bir tanım meselesi gibi görünür. Oysa bu sorunun cevabı, bir devletin ne kadar harcayabileceğini, bütçe açığının tehlikeli olup olmadığını, merkez bankasının kime hizmet ettiğini ve enflasyonun gerçekte nereden geldiğini belirler. Yani teknik bir ayrıntı değil, doğrudan iktidar meselesidir. Tam da bu yüzden, paranın doğasına dair iki rakip görüş hi...

Mühendis ile Finansçının Sessiz Savaşı

Resim
İktisadi Düşünce · Kapitalizmin Yapısı Mühendis ile Finansçının Sessiz Savaşı Veblen'in endüstri ile iş ayrımı ve özel mülkiyet sorusu petrolandeco.com  ·  2026 Bir fabrikanın bütün gün durduğunu düşünün. Makineler çalışır durumda, hammadde depoda, işçiler kapıda bekliyor. Üretimi engelleyen tek şey, üretilen malın fiyatının patronun istediği seviyenin altında olması. İşte Thorstein Veblen'in yüz yıldan uzun süre önce işaret ettiği çatlak tam buradadır: Bir şeyi yapabilme yetisi ile o şeyi yapmaya izin verme kararı, modern kapitalizmde aynı elde toplanmamıştır. Biri mühendisin dünyasıdır, diğeri finansçının. Aynı Çatı Altında İki Yabancı Mantık Thorstein Veblen, 1899'da yayımlanan Aylak Sınıfın Teorisi ile tanınmış olsa da, kapitalizmin iç çelişkisine dair en keskin tahlilini 1904 tarihli İş Girişiminin Teorisi adlı eserinde ortaya koydu. Buradaki temel hamle, çoğu iktisatçının tek bir bütün olarak gördüğü modern ekonomiyi ikiye ...

Devleti mi Piyasa Yaratır, Piyasayı mı Devleti?

Resim
Politik İktisat · İnovasyon Devleti mi Piyasa Yaratır, Piyasayı mı Devleti? Mazzucato'nun girişimci devlet tezi ile klasik liberal geleneğin çarpışması petrolandeco.com İktisat tarihinin en eski tartışmalarından biri, basit bir sıralama sorusunda düğümlenir. Önce piyasa mı vardır, sonra devlet onu düzenlemeye mi gelir; yoksa piyasanın kendisi de devletin kurduğu bir yapı mıdır? Mariana Mazzucato'nun son on yılda büyük yankı uyandıran girişimci devlet tezi, bu soruyu modern inovasyon ekonomisinin merkezine taşıdı. Hayek ve Smith'ten beslenen klasik liberal gelenek ise tam ters yönden cevap veriyor. Bu yazı, iki konumu birincil kaynaklara dayanarak karşılaştırmak amacı ile hazırlandı. Tartışmanın görünürdeki konusu inovasyondur: yeni teknolojileri kim yaratır, riski kim üstlenir, kazanan endüstrileri kim seçer? Ancak yüzeyin hemen altında çok daha derin bir ayrışma yatar. Piyasa düzeni kendiliğinden mi ortaya çıkar, yoksa bilinçli bir ta...